Volg ons  Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook

Deel deze pagina:
FaceBook  Twitter  

Palingen met scherpe tanden, noemde ooit iemand deze dieren. Maar met palingen hebben ze weinig van doen.

De murenen (Muraenidae) zie je vooral in tropisch water zoals in de Rode Zee en bijvoorbeeld rond Bonaire. Er zijn echter ook soorten die leven in zoet water. Afhankelijk van de soort (er bestaan wel 200 verschillende soorten) kunnen ze tot wel vier meter lang worden. Je komt ze tegen op iedere voor ons recreatieve duikers toegankelijke diepte, want ze leven tot maar liefst 200 meter diepte. Ze verschuilen zich meestal in spleten tussen het koraal of rotsblokken en ze steken dan alleen met hun kop naar buiten.

Vleeseters

Verreweg de meeste soorten murenen zijn carnivoren (vleeseters). Ze leven voornamelijk van vis hoewel sommige soorten gespecialiseerd zijn in andere prooien. Heel soms eten ze dan ook schaaldieren of weekdieren. In feite zijn het luie jagers. Ze wachten tot hun prooi dichtbij gekomen is en slaan dan toe. Meestal gebeurt dat alleen ’s nachts. Overdag zie je ze zelden eten. Daarom kun je ze tijdens nachtduiken wel eens vrij zien zwemmen. Prachtig gezicht!

Gevaarlijk?

Menig duiker herkent in de murene een agressief dier. Als ze hem benaderen zien zij hoe hij schijnbaar bedreigend zijn bek open en dicht doet. De werkelijkheid is echter anders. De gapende beweging wordt gemaakt omdat zijn kieuwen, die nogal klein zijn en rondvormig, zich ver achter de bek bevinden. Deze beweging met de bek maakt het ademen gemakkelijker. Het is dus meestal geen daad van agressie.

Toch is een murene niet ongevaarlijk voor duikers. Ze zullen zelf niet snel aanvallen, maar wanneer je een murene onder water voert, dan vraag je er om. Serieuze duikers die het goed voor hebben met het onderwaterleven hanteren de regels dat ze nooit dieren aan proberen te raken en zullen deze ook zeker niet voeren. Maar gidsen proberen nog wel eens klanten aan zich te binden door murenen te voeren en ze rond hun armen en nek te wikkelen. Dat gaat dus ook wel eens mis. Murenen kunnen namelijk slecht zien en werken vooral met geuren. Een hand die vis voert ruikt als die vis en het gevolg daarvan zal je niet uitgelegd hoeven te worden. Dit heeft vingers gekost omdat de tanden van dit dier erg scherp zijn en zijn kaken behoorlijk krachtig.

Ook duikers die zich netjes gedragen kunnen in aanraking komen met een murene. Als deze dieren met regelmaat gevoerd worden associëren ze duikers namelijk met eten. Kom jij toevallig langs, dan kan een dergelijke murene dus op je af komen en zelfs in de handen proberen te bijten. Wees daarom, altijd bedacht op dergelijke ontmoetingen wanneer je een murene benaderd.

Gegeten worden

Murenen worden overigens ook zelf gegeten. Door de mens onder andere en daarom wordt er ook echt op hem gevist. Naast de mens eten ook zeebaarsen deze dieren en barracuda’s lusten er ook wel een hapje van. Overigens is het eten van het vlees van murenen niet geheel zonder risico voor mensen. Deze dieren krijgen nog wel eens het gif ciguatoxine binnen dat door Dinoflagellaten (kleine diertjes die vaak onderdeel zijn van het plankton) wordt geproduceerd. Van dat gif krijg je onder andere buikklachten en soms zelfs hallucinaties. Een aantal klachten kunnen heel lang blijven, tot jaren aan toe.

Keelkaken als in Alien

Murenen lijken misschien een beetje op zeeslangen doordat ze geen borst- en buikvinnen hebben, maar het zijn echte gewone vissen. Wat wel bijzonder aan murenen is, is dat ze over keelkaken beschikken. Keelkaken worden gebruikt om eenmaal gevangen voedsel vast te kunnen pakken en naar binnen te kunnen trekken.

Keelkaken kunnen namelijk uitgeschoven worden richting de bek. Normaal gesproken zie je ze niet. Het voedsel wordt door de murene dus als het ware door zijn tanden aan deze keelkaken doorgegeven. Andere vissen hebben dit niet, en daar is ook wel een evolutionaire reden voor te geven. Normaal gesproken bouwen vissen een onderdruk op waardoor het voedsel de slokdarm in gezogen wordt. Om die onderdruk op te kunnen bouwen dient de vis bewegingen te maken met zijn lijf en heeft hij voldoende ruimte om zich heen nodig. Murenen bevinden zich in spleten waardoor dat vaak niet kan. De keekkaak biedt daar een goede oplossing voor. Voor wie de film Alien kent, hoeft dit verder weinig uitleg. Zo werkt inderdaad een keelkaak.

 

 

 

 

Dive4all is

Aquamed logo
Officieel Aqua Med dealer. Registreer online

Mares logo
Officieel Mares Premium Reseller

Dive4all opleidingen worden uitsluitend gegeven door gecertificeerde PADI Instructeurs en Divemasters.

Dive4all PADI school Utrecht

Tweets

Een vraagje

Het belangrijkste aan een duikvereniging is de