Deel deze pagina:
FaceBook  Twitter

Bonaire staat al tientallen jaren bekend als een van de mooiste duikbestemmingen ter wereld. Niet voor niets zijn wij als Dive4all daar ook al een groot aantal keer geweest en dat verspreid over heel wat jaren. De heldere wateren, de grote biodiversiteit en de gemakkelijk bereikbare kantduiken maken het eiland populair bij recreatieve duikers. Toch laten recente onderzoeken zien dat de gezondheid van de koraalriffen verder achteruitgaat. Dat is zorgwekkend, niet alleen voor Bonaire, maar ook voor duikers en natuurliefhebbers.

Vanochtend schrok ik nog eens extra. Op het 07:00 uur journaal vertelde men dat van het oorspronkelijke koraal van slechts een aantal jaar geleden nog geen 5% over was. Ze lieten onderwaterbeelden zien waarvan je net zo hard zou schrikken. Kale vlakten met overal dood koraal.

Niet alleen werd opwarming van het water als argument genoemd, maar ook de verslechtering van de waterkwaliteit. “Tja”, zei een onderzoeker terecht die ze interviewden, “Het gaat veel harder achteruit als dat we dachten. Naast de opwarming is een andere reden dat er meer mensen op Bonaire zijn gaan wonen en dat ze het rioolwater daarvan niet wegkrijgen. Dan kun je wel koraal uitzetten, maar als het water slecht blijft, kom je niet veel verder”.

Probleem

Koralen zijn zoals je weet levende dieren die in symbiose leven met microscopisch kleine algen (zoöxanthellen). Deze algen voorzien het koraal van energie. Wanneer het zeewater langdurig te warm wordt, stoot het koraal deze algen af. Het gevolg is koraalverbleking (coral bleaching). Als de temperatuur niet snel daalt, sterft het koraal uiteindelijk af.

Maar naast opwarming spelen dus ook andere factoren een belangrijke rol:

  • Koraalziekten, waaronder de snel verspreidende Stony Coral Tissue Loss Disease (SCTLD).
  • Voedingsstoffen en vervuiling die via regenwater of afvalwater in zee terechtkomen. En, zoals genoemd, het rioolwater.
  • Sedimentatie door bouwactiviteiten. Probleem dat je veel in de Rode Zee ziet door de bouw van al die grote duikresorts langs de kust.
  • Weghalen bebossing (mangroven) die natuurlijke bescherming voor koraalriffen vormen.
  • Fysieke beschadiging door ankers, onvoorzichtige duikers en snorkelaars.

Onderschat dat laatste niet. Veel duikers noemen zichzelf natuurliefhebbers, maar ongemerkt maakt de duikindustrie meer kapot dan je misschien denkt. Denk maar eens aan de sedimentatie zoals hierboven beschreven. Zou er niet gedoken worden, dan waren die duikresorts ook niet nodig. En natuurlijk “Laat niets achter dan je bellen”, mooie leuze, maar voor veel mensen is dit toch theorie. Duikers vernielen meer dan verwacht. Bedenk je dit: als er geen duikers waren geweest, zou het rif er dan niet beter uit hebben gezien? Gek als je denkt dat dit niets zou uitmaken.

Hoewel Bonaire nog steeds gezondere riffen heeft dan veel andere Caribische eilanden, en je er echt ook nog wel goed kunt duiken, is dus ook hier de neergaande trend duidelijk zichtbaar.

Belang voor duikers

Een gezond rif is veel meer dan een mooie duiklocatie. Koralen vormen de basis van een compleet ecosysteem. Meer dan een kwart van alle mariene soorten is direct of indirect afhankelijk van koraalriffen.

Voor duikers betekent een gezond rif meer biodiversiteit, betere onderwaterbeleving, aantrekkelijkere duikbestemmingen en een ecosysteem dat ook toekomstige generaties kunnen ervaren.

Duikopleiders hebben een belangrijke voorbeeldfunctie. Binnen Dive4all zien we iedere opleiding als een kans om bewustwording te creëren. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. We besteden bijvoorbeeld aandacht aan goed uittrimmen voordat cursisten "buiten" gaan zwemmen, een goede vintechniek om opwervelend sediment te voorkomen, we vertellen ze afstand te houden tot koralen en ander zeeleven, uitstekende slangen en accessoires goed op te bergen en vooral niets aan te raken of mee te nemen uit zee.

Deze onderwerpen sluiten vanzelfsprekend perfect aan bij onze filosofie van verantwoord duiken en het beschermen van het onderwatermilieu. Maar dat is natuurlijk niet genoeg. 

Hoopvolle ontwikkelingen

Gelukkig gebeurt er veel om de riffen te herstellen. Organisaties zoals Reef Renewal Bonaire kweken koralen in speciale onderwaterkwekerijen en planten deze later uit op beschadigde riffen. Daarnaast worden koraalziekten onderzocht en worden beschermingsmaatregelen voortdurend verbeterd. Maar hoewel (gedeeltelijk) herstel mogelijk is, blijft voorkomen natuurlijk veel beter dan genezen.

Op veel riffen zien we nu ‘koraalonkruid’ opbloeien. Dat is koraal dat ‘tegen een stootje kan’ en vaak behoort tot de snelgroeiers. Daardoor lijkt het soms een goed rif te zijn maar de kenner kijkt daar doorheen en ziet dat het gaat om maar een paar soorten die veelvuldig vorkomen. Het is juist een teken van een ongezond stuk rif.

Rol van Dive4all

Bij Dive4all leiden we niet alleen duikers op, maar dragen we ook verantwoordelijkheid voor de toekomst van onze sport en het onderwaterleven. Door tijdens opleidingen en funduiken aandacht te besteden aan goed drijfvermogen, respect voor het onderwaterleven en verantwoord duikgedrag, leveren we, hoe gering dan ook, een concrete bijdrage aan de bescherming van kwetsbare riffen. En dat voelt goed.

Mensen enthousiasmeren voor de onderwaterwereld betekent niet alleen dat we ze in aanraking brengen met de pracht van wat er onder water te zien is. Maar ook dat we hen bewust maken van haar kwetsbaarheid. Hoe meer duikers begrijpen wat er onder water leeft en waarom het beschermd moet worden, hoe groter de kans dat zij zich, zowel tijdens als na hun duik, verantwoordelijk gedragen. Zo creëren we niet alleen betere duikers, maar ook ambassadeurs voor de oceaan.

Een goed uitgetrimde duiker geniet niet alleen meer van een duik, maar helpt ook het onderwaterleven te beschermen. Dat maakt iedere opleiding en iedere gids die hier aandacht aan besteedt waardevol, waar ter wereld we ook duiken.

Dive4all is

Aquamed logo
Officieel Aqua Med dealer. Registreer online. 

Mares logo
Officieel Mares Premium Reseller

Dive4all opleidingen worden uitsluitend gegeven door gecertificeerde PADI Instructeurs en Divemasters.

Dive4all PADI school Utrecht

Een vraagje

Van het koraal rond Bonaire is nog maar een fractie over. Zou jij een duikbestemming mijden als het koraal daar ernstig is aangetast?